| |
SZKOŁY STOWARZYSZENIOWE
Szkołę może założyć osoba prawna lub fizyczna. Osobą
prawną może być np. stowarzyszenie.
Założenie stowarzyszenia reguluje ustawa - prawo o stowarzyszeniach z dnia
7.04.1989 r. (Dz.U.01.79.855 z późniejszymi zmianami). Stowarzyszenie
posiadające osobowość prawną musi powołać minimum 15 osób. Ustawa o
stowarzyszeniach podaje pewne wymogi co do tych osób. Muszą to być obywatele
polscy, posiadający pełną zdolność do czynności prawnych oraz prawa publiczne.
Analogicznie - mogą to być zrównani w tym względzie z obywatelami polskimi
cudzoziemcy. Pozostali cudzoziemcy (np. nie posiadający obywatelstwa polskiego),
a także osoby małoletnie (nie ukończyły 18 lat) mogą tylko przystępować do już
istniejących stowarzyszeń.
Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym trwałym zrzeszeniem o celach
nie zarobkowych. Cele stowarzyszenia mają służyć szeroko pojmowanym celom
społecznym (kulturalnym, oświatowym, ochronie środowiska, itd.). Jeśli
stowarzyszenie będzie prowadziło działalność gospodarczą, to należy pamiętać, że
dochód z tej działalności może być przeznaczony tylko na realizację jego celów
statutowych, a nie do podziału pomiędzy jego członków.
Przynależność do stowarzyszenia jest dobrowolna. Swoją pracę opiera na
działalności społecznej swoich członków - z tym, że do pracy w stowarzyszeniu
może zatrudnić pracowników. Stowarzyszenie samo decyduje o swoich sprawach.
Czasami decyzję podejmują wszyscy jego członkowie, czasami wybrane przez nich
organy. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem trwałym - istnieje ono tak długo jak
długo istnieje cel, dla którego je powołano. Wszelkie zmiany osobowe jego
członków nie mają wpływu na jego trwałość pod warunkiem, że liczba członków
wynosi co najmniej 15 osób (czyli wymaganego minimum do utworzenia
stowarzyszenia). Stowarzyszenie posiada również zdolność sądową i zdolność
procesową, czyli prawo do wszczęcia postępowania sądowego oraz brania udziału w
już toczącym się postępowaniu.
Podstawą działania stowarzyszenia, poza ustawą o stowarzyszeniach, jest
statut. Statut powinien zawierać nazwę stowarzyszenia, obszar jego działania
oraz siedzibę. Musi zawierać cele zrzeszenia a także sposoby ich realizacji,
wskazać sposób nabywania i utraty członkostwa. Statut musi mówić o władzach
stowarzyszenia i wszystkim, co ich dotyczy (powoływanie, kompetencje, w jaki
sposób stowarzyszenie będzie reprezentowane na zewnątrz, w jaki sposób będą
zaciągane zobowiązania oraz w jaki sposób ulegnie rozwiązaniu stowarzyszenie.
Trzeba również wskazać zasady zmiany statutu (należy wiedzieć, że każda zmiana
statutu po rejestracji stowarzyszenia, wymaga zawiadomienia o tym sądu
rejestrowego).
Po uchwaleniu statutu wybiera się komitet założycielski. Komitet
założycielski składa do sądu rejestrowego wniosek o rejestrację wraz ze
statutem, listą założycieli, protokołem z wyboru komitetu założycielskiego, oraz
informacją o adresie tymczasowej siedziby stowarzyszenia (wszystkie te dokumenty
w dwóch egzemplarzach, a statut w czterech). Lista założycieli powinna zawierać
imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz
własnoręczne podpisy założycieli. Ponadto trzeba dołączyć oświadczenia tychże
osób stwierdzające, że są obywatelami polskimi, posiadają pełną zdolność do
czynności prawnych oraz przysługują im prawa publiczne.
Sądem rejestrowym jest sąd wojewódzki właściwy ze względu na siedzibę
stowarzyszenia. Sąd rejestrowy musi wydać rozstrzygnięcie nie później niż w
ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Stowarzyszenie uzyskuje
osobowość prawną i może podjąć działalność dopiero z chwilą uprawomocnienia się
postanowienia o zarejestrowaniu. Dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia
stowarzyszenie zostaje wpisane do rejestru stowarzyszeń.
Po spełnieniu powyższych wymogów należy wybrać władze stowarzyszenia:
prezesa, członków zarządu, komisji rewizyjnej, sądu koleżeńskiego, oraz
wszelkich innych komisji przewidzianych przez statut. W ciągu 1 miesiąca od
wyboru zarządu ma on obowiązek zawiadomić sąd rejestrowy i organ nadzorujący o
swoim składzie i danych osobowych swoich członków, a także wskazać adres
siedziby stowarzyszenia.
Tak zarejestrowane stowarzyszenie występujące jako osoba prawna może założyć
szkołę zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późniejszymi zmianami) po uzyskaniu wpisu
do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do
prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Zgłoszenie do
ewidencji powinno zawierać:
-
oznaczenie osoby (prawnej – stowarzyszenie lub fizycznej) zamierzającej
prowadzić szkołę, jej miejsca zamieszkania lub siedziby.
-
określenie typu i rodzaju szkoły lub placówki oraz daty rozpoczęcia jej
funkcjonowania,
-
wskazanie miejsca prowadzenia szkoły l oraz informację o warunkach
lokalowych zapewniających: możliwość prowadzenia zajęć
dydaktyczno-wychowawczych, realizację innych zadań statutowych,
bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy,
-
statut szkoły,
-
dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora,
przewidzianych do zatrudnienia w szkole,
-
zobowiązanie do przestrzegania wymagań określonych w art. 7 ust. 3
ustawy w przypadku szkoły podstawowej oraz gimnazjum (w przypadku szkoły
ponadgimnazjalnej, wówczas jeśli ubiega się ona o nadanie uprawnień
szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności).
Szkoła podstawowa i gimnazjum może być tylko szkołą
publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej.
W przypadku szkoły podstawowej i gimnazjum (oraz szkoły ponadgimnazjalnej jw.)
wpis do ewidencji może nastąpić jeżeli osoba prowadząca przedstawi pozytywna
opinię kuratora oświaty.
Jednostka samorządu terytorialnego dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30
dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o tym
fakcie, a kopię zaświadczenia przekazuje organowi podatkowemu oraz właściwemu
kuratorowi oświaty
Szkoła działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą
(stowarzyszenie). Statut ten powinien określać:
-
nazwę, typ szkoły jej zadania,
-
osobę prowadzącą szkołę,
-
organy szkoły oraz zakres ich zadań,
-
organizację szkoły,
-
prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły, w tym przypadki, w
których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów,
-
sposób pozyskiwania środków finansowych na działalność szkoły,
-
zasady przyjmowania uczniów do szkoły.
Osoba prowadząca szkołę może ją zlikwidować z końcem roku
szkolnego.
W takim przypadku jest ona zobowiązana co najmniej na 6 miesięcy przed terminem
likwidacji zawiadomić o zamiarze i przyczynach likwidacji: rodziców uczniów,
jst, która dokonała wpisu do ewidencji oraz gminę, na terenie której jest
położona szkoła.
Kurator oświaty w ciągu 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności przez szkołę
podstawową, gimnazjum lub szkołę ponadgimnazjalną, która uzyskała uprawnienia
szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności, jest obowiązany sprawdzić
spełnianie warunków określonych w art. 7 ust.3 ustawy o systemie oświaty tj.:
-
realizację programów nauczania uwzględniających podstawy programowe
kształcenia ogólnego odpowiednio dla danego typu szkoły,
-
realizację zajęć edukacyjnych w cyklu nie krótszym oraz wymiarze nie
niższym niż łączny wymiar obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w
ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu,
-
stosowanie zasad klasyfikowania i promowania uczni ów oraz
przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów,
-
prowadzenie dokumentacji przebiegu nauczania ustaloną dla szkół
publicznych,
-
zatrudnianie nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, posiadających
kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych.
Uprawnienia szkoły publicznej mogą zostać cofnięte przez
organ, który je nadał, jeżeli w trybie nadzoru pedagogicznego zostanie
stwierdzone niespełnianie warunków, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy.
Cofnięcie uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku
szkoły podstawowej lub gimnazjum jest równoznaczne z ich likwidacją z końcem
roku szkolnego, w którym decyzja stała się ostateczna.
W stosunku do szkół niepublicznych, które uzyskały uprawnienia szkoły
publicznej nie stosuje się niektórych zapisów ustawy o systemie oświaty:
-
zgodnie z art. 36a ust.3 ustawy, stanowisko dyrektora takiej szkoły nie
musi być powierzone po przeprowadzeniu konkursu,
-
art. 58 ust. 2 stanowi, że szkole nie ustala się obwodu, chyba że osoba
prowadząca wystąpi z takim wnioskiem.
Dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach publicznych
prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne, w ograniczonym zakresie stosuje
się przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006
r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.). Zakres ten został określony w art. 91b ust.2
pkt 1 karty, w świetle którego nauczyciele zatrudnieni w wymiarze co najmniej
połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, w tym nauczyciele zatrudnieni na stanowisku
dyrektora objęci są przepisami karty nauczyciela w następujących zakresach:
-
art.6 – obowiązki nauczyciela,
-
art. 9 – wymagane kwalifikacje
-
art. 9a-9i – awans zawodowy nauczycieli,
-
art. 22 ust. 3 i 4 – uprawnienia nauczyciela zatrudnionego w kilku
szkołach, którego łączny wymiar zajęć stanowi co najmniej połowę
obowiązkowego wymiaru zajęć dla danego stanowiska,
-
art. 26 – wygaśnięcie stosunku pracy,
-
art. 51 – nadawanie „Medalu Komisji Edukacji Narodowej,
-
art. 75-86 – odpowiedzialność dyscyplinarna,
-
art. 88 i 90 – uprawnienia emerytalne.
Praca nauczyciela zatrudnionego w szkole niepublicznej o
uprawnieniach szkoły publicznej, w tym nauczyciela, któremu powierzono
stanowisko dyrektora szkoły podlega ocenie w każdym czasie na jego wniosek. Przy
dokonaniu oceny pracy znajdują zastosowanie odpowiednio przepisy art. 6 ust.
4-10 i 12 Karty.
W zakresie nieregulowanym przepisami Karty Nauczyciela do stosunku pracy
wymienionych nauczycieli znajdują zastosowanie przepisy kodeksu pracy. Oznacza
to, że stosunek pracy z takimi nauczycielami nawiązuje się na zasadach
określonych w kodeksie pracy, ponadto, do tej grupy nauczycieli znajdują
zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące m.in. zasad ustalania wynagradzania,
czasu pracy, urlopów wypoczynkowych, obowiązków pracodawcy i pracownika.
Dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkoły publicznej, w
której realizowany jest obowiązek szkolny lub owiązek nauki przysługuje na
każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia
danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej
przez jst pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do
udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku
poprzedzającego rok udzielania dotacji.
|
